18 01 2008

TORTUM ÇAY'I

 

Tortum Çayı

    Dumlu Dağı'ndan çıkıp Tortum ilçesi, Uzundere ilçesinden geçerek Uzundere ilçesi Tortum Gölü'nde biriken sular cebri boru ile Tortum Hidroelektrik Santrali cebri borusundan geçerek türbünleri çalıştırarak elektrik üretir. Artan su ise Tortum Şelalesi'nden akarak dar bir vadiden geçerek Oltu Çayı ile birleşerek Çoruh Nehrini oluşturur ve Gürcistan'a doğru gider.
Tortum Çayı civarındaki dik yamaçlardan erezyonla akan topraklar Tortum Gölüne doğru giderek Denizbaşı mevkiinde küçük delta oluşturur. Zaman zaman çiftçiler bu alivyonlu toprakları alarak tarım arazilerine götürerek kullanırlar.
Tortum Gölü havzasını erezyondan korumak için ağaçlandırma çalışması ve derelerde taşkın koruma çalışmaları yapılmaktadır.
 

TORTUM ÇAYI :   Erzurum ilinin en önemli havzalarından birini oluşturan Tortum Havzası Sınırları içerisinden doğan Tortum Çayı, ekolojik, çevresel ve turizm açısından önemli bir yere sahip olan Tortum Gölüne dökülmektedir. §Tortum Çayı, başlangıcı olan Yumaklı ve Akbaba’dan çıkan çaylarla oluşmakta Tortum Havzasını geçerken, civardan gelen çeşitli derelerin sularıyla beslenerek Tortum Gölü’ne akmaktadır.  Ayrıca dik yamaçlı   derin  vadilerden gelen küçük dereler Tortum Çayını beslerler.                Yöresel olarak  “Tortum Deresi“  diye   adlandırılır.    İlkbahar aylarında   karların  da   erimesiyle   oluşan   seller   erozyon’ a      sebep olmaktadır.   Tortum çayı ,  Tortum gölünden çıktıktan sonra gölün aşağı vadisinde   aynı   isimle   çıkarak  Tortum Şelalesini meydana getirir.(Bu şelale Türkiyenin en yüksek şelalesi,aynı zaman da Dünyanın 12. Büyük şelalesidir.)  Yusufeli   kıvrımında Oltu çayı ile birleşerek Çoruh ırmağını meydana getirir ve Karadeniz’e dökülür.

 Tortum çay'ının en büyük iki kolundan biri, Tortumkale suyu diğeri de Ödük  deresidir.

Bunların dışında irili ufaklı  bir çok  dere birleşerek esas Totum Çay'ını oluştururlar.Bu çay havzasının çok geniş olması ve bölgeye çok kar yağması yüzünden her yıl  bahar aylarında yöre halkının en önemli yaşam kaynağı olan bu çay malasef afet kaynağı olur.2007 Baharında  yağmur yağması ve karların sıcak havaların etkisiyle aniden erimesi yüzünden

bölgede büyük afet oluşmuş,çay kenarındaki bütün bağ,bahçe ve tarla malesef çay suyuna karışarak Tortum gölü'ne taşınmıştır.Bu afetten zarar görenlere devletimizin eli azda olsa ulaşmıştır ama yeterli olmamıştır.Yöre insanlarının esas beklentisi tüm dere yataklarının devletçe ıslah edilmesidir.Çünkü bu bölgenin topoğrafik arazi yapısı gereği fazla gelir getiren işletmeleri yoktur.Küçük çapta ziraat,meyvecilik, ve hayvancılık yapılmaktadır.

.O da iklim el verir,havalar güzel giderse çiftçiler belki iyi ürün kaldırırlar yoksa onuda göremezler. .Bu yüzden köyden kentlere ve yurdun hertarafına göç kaçınılmaz olmuştur.

206
0
0
Yorum Yaz